u1p82Салық, қаржы полициясының әділет полковнигі, заң ғылымдарының докторы, профессор, Қазақстанның танымал криминолог ғалымы, ҚР ЖҒА академигі.
1959 жылғы 1 қаңтарда Талдықорған облысында туған.
1980 жылы КСРО ІІМ Қарағандының жоғары мектебін үздік бітірген, 1993 жылы Ф.Э. Дзержинский атындағы КСРО ІІМ Киевтің ЖМ адъюнктурасын мерзімінен бұрын аяқтаған.
Салық, қаржы полициясының әділет полковнигі атағы бар.
Кандидаттық диссертацияны в 1982ж. қорғаған және 1997ж. – қылмыстық істерді тексеру тиімділігін арттыру мәселелеріне, қылмысты алдын алуға, прокурорлық бақылау және соттық билік тақырыптарына арналған докторлық диссертацияны қорғаған.
Кандидаттық диссертациясының тақырыбы: «Алдын ала тергеу барысында қылмысты ескертудегі ұйымдастыру және құқықтық мәселелері (Қазақстан КСР ІІМ тергеу аппараттарының материалдары бойынша)» (Киев қ., 1982).
Докторлық диссертацияның тақырыбы: «ҚР қылмыстық істерді тексеруді жетілдірудің өзекті мәселелері» (Киев қ., 1977).
Қазақстан Республикасы Жаратылыстану ғылымдары академиясының академигі.
(1983-1985) КСРО ІІМ КЖМ қылмыстық құқық және процесс кафедрасының оқытушы, аға оқытушы болып жұмыс істеді. (1985-1986) Талдықорған облысы Қаратал аудандық атқарушы комитеті ІІБ СМҰКБ аға оперативтік уәкілі, бөлімше бастығы; (1988-1991) Талдықорған қалалық атқарушы комитеті ІІБ СМҰКБ аса маңызды істер жөніндегі оперативтік уәкілі; (1991-1992) Талдықорған облысы ІІБ СМҰКБ (экономикалық бөлім) бастығының орынбасары; (1992-1994) Талдықорған облысы бойынша ҚР ІІМ ҚСЖҚКББ жемқорлыққа қарсы күрес жөніндегі бөлімшенің аса маңызды істер жөніндегі тобының аға оперативтік уәкілі; (1994-1995) Талдықорған облысы ІІБ штабының басшысы.
1995-1996 жж. – Құқықтық қамсыздандыру және сыртқы байланыс басқармасы басшысының орынбасары, ҚР ІІМ Бас басқармасы штабы құқықтық қамсыздандыру бөлімінің басшысы, ҚР ІІМ Бас басқармасы штабы құқықтық қамсыздандыру және сыртқы байланыс басқармасының басшысы.
1996-1997 жж. – ҚР Мемлекеттік тергеу комитеті төрағасының кеңесшісі, Департамент басшысының орынбасары – ҚР МТК Ұйымдастыру-кадрлық департаменті Ұйымдастыру-инспектрлік басқармасының бастығы. 1997 ж. – (Ақмола қ.) ҚР МТК Департаменті басшысының орынбасары.
1997-1999 жж. – ҚР Хатшылық алқасы маңызды істер жөніндегі аға инспекторы, ҚР ҚМ Салық полициясы департаменті Тергеу басқармасының бастығы – директор орынбасары; (1998) ҚР ҚМ Салық полициясы комитеті төрағасы орынбасарының м.а.; Қоғамдық байланыстар орталығының аса маңызды істер жөніндегі аға инспекторы – ҚР ҚМ Салық полициясы комитеті төрағасының Кеңестік топ басшысы.
(1999-2001жж.) – Үкімет басшысы шемімімен ТМД елдеріндегі қаржылық (салық) тергеу органдары қызметкерлерінің біліктілігін арттыру және кадрларды дайындау үшін, Ресей ІІМ Экономикалық қауіпсіздік академиясы қатарына негізгі ЖОО ретінде белгіленген Қаржы, салық полициясы академиясының бірінші басшысы. Бір уақытта, 1999-2001 жж. – ҚР МКМ Салық полициясы комитеті төрағасының орынбасары.
2001-2003, 2004-2007 жж. – ҚР Қаржы полициясы агенттігі Қаржы полициясы академиясының бастығы.
2003-2004 жж. КАЗГЮУ Университетінің бірінші проректоры.
2007 ж. наурыздан бастап қыркүйекке дейін – ҚР Президент әкімшілігі Қауіпсіздік кеңесі хатшылығының бас инспекторы.
2007 ж. қыркүйектен бастап – Әділет министрлігі заң институты және Бас прокуратура институтының бас ғылыми қызметкері.
2009 жылдың мамыр айынан бастап 2012 жылдың шілде айына дейін КАЗГЮУ ректоры болды. 2012 жылдың 1-қыркүйектен бастап КАЗГЮУ Қылмыстық-процессуалды зерттеулер және жемқорлыққа қарсы ҒЗИ директоры болып тағайындалды.
(Санкт-Петербург қ.) Халықаралық әділет ассоциациясы төралқа мүшесі, ҚР Жоғарғы сот жанындағы Ғылыми-кеңестік кеңесінің мүшесі, ҚР Бас прокуратурасы құқықтық статистика және арнайы есептілік мәселелері бойынша Кеңестік кеңесінің, ІІМ Қарағанды құқықтану институты жанындағы диссертациялық кеңес мүшесі. ҚР Президенті жанындағы құқықтық саясат жөніндегі кеңес мүшесі.
Заң жобасы және сараптау жұмыстарына қатысқан. Оның басшылығымен ТМД және ҚР «Алдын ала тергеу органдары және тергеу статусы туралы» бірінші заң жобасы дайындалған.
2001 ж. АҚШ, Вашигтон қ., Колумбия округі) Салықтық қылмыстар күрес жөніндегі курста, (2002 ж. АҚШ, Вашигтон штаты, Ричланд қ.) Ядролық терроризмді болдырмау мәселелері жөніндегі курста, (2004 ж. Алматы қ.) терроризмді қаржыландыруға жол бермеу және заңсыз жолмен табылған ақшаның ізін жасыру жөніндегі күрес мәселелері бойынша курстарда оқыған. 2005 ж. АҚШ-та Мэрилэнд, Вирджиния штаттары, Колумбия округінде сайланып қойылған сот қызметін зерттеді, сондай-ақ Италияда (Палермо және Корлеоне қ., Сицилия аралы) құқық қорғау органдарында және сыбайластықпен күрес жөніндегі соттарда тәжірибеден өтті.
Ғылыми зерттеулер саласы: қылмысты тексерудегі мәселелер, қылмыспен күрес кезіндегі қылмыстық мәні. Доктор мен 8 құқықтану ғылымдарының кандидатын дайындаған.
Негізгі ғылыми еңбектері:
160-қа жуық ғылыми және әдістемелік жұмыстары жарияланды, соның ішінде: «Тергеушінің алдын алу қызметі және оның тиімділігі». Оқу құралы. Қарағанды: 1986ж. КСРО ІІМ ЖО; «Қазақ КСР ішкі істер органдарындағы тергеу». Оқу құралы. Қарағанды: 1990ж. КСРО ІІМ ЖО (серіктес автор); «Қазақ КСР қылмыстық процесі». Ерекше бөлім. Қылмыстық іс қозғалысы. Оқу құралы. Алматы: Ана тілі, 1991 (серіктес автор), «Мемлекеттік тергеу комитеті: нұсқа, тәжірибе, мәселелер, шешімдер». Алматы: Жеті жарғы, 1997 (2005 2-ші басылым); «Жаңа ҚР ҚПК бөлімдеріне қысқаша ғылыми-практикалық комментарий». Оқу құралы. Алматы: Аян Әдет, 1998; «Қазақстан Республикасында қылмыстық істерді алдын ала тергеу». Монография. Алматы: Аян Әдет, 1998 (20056 2-басылым); «Тапсырыс арқылы өлтіруді тергеу әдістемесі». Оқу құралы. Алматы: Өркениет, 1999; «Алдын ала тергеудегі жауап алу». Алматы: Өркениет, 1999 (серіктес автор); «Экономикалық қылмыспен курес саласында ТМД қатысушы мемлекеттердің құқық қорғау органдармен ұйымдастыру-құқықтық ынтымақтастық аспектілері». А. И. Гол, М. Ч. Когамов, В. Г. Татарян.//Ресей заң ғылымдар академиясы. Ғылыми еңбектер. 3-шығарылым. 1-том. М.: «Юрист» баспа тобы, 2003 – п. 21-33. Библиогр.: п. 32-33; «Қылмыстық сот өндірісіндегі тергеу қызметінің ұлттық тұжырымдамасы» //Заң газеті, 2006, 4-тамыз; және т.б.
Бас прокуратураның «Заң және уақыт», ӘМ ҚАЖК «Жаза» журналдары редакциялық кеңесінің мүшесі.
Марапаттары: ІІМ «Мінсіз қызметі үшін» және «Қазақстан конституциясына 10 жыл» медальдарымен, «ІІМ үздік қызметі үшін», «ГСК үздік қызметі үшін», «ҚР ғылымды дамытуға қосқан үлесі үшін» (ҚР БҒМ) белгілермен марапатталған, ҚР Жоғарғы соты төрағасының, ҚР Бас прокурорының, ҚР Әділет министрінің, ҚР ІІМ, ҚР Мемлекеттік кіріс министрінің құрмет грамоталарымен марапатталған.
ҚР Президенті, ҚР Парламенті Мәжілісі төрағасы, ҚР адам құқықтары жөніндегі өкілеттігі атынан алғыс хаттар алған.